Prvi pomen naselja Miletić potiče iz 1633. godine, kada je ovo naselje (zapisano kao Meritić), sa susednom pustarom Šara, dato u posed Kovač Miklošu. Godine 1650. naselje je zapisano sa imenom Militić i plaćalo je 16 forinti dažbina Kaločkoj nadbiskupiji. Iste godine Militić je zabeležen u posedu trojice mađarskih vlastelina, a 1660. g. nalazio se u posedu porodice Bori. Godine 1676. Militić je bio naseljen, a njegovi žitelji odbili su da plate dažbine zakupniku poreza Kaločke nadbiskupije, zbog čega je on protestovao kod somborskog kadije. Neposredno po odlasku Turaka iz Bačke, naselje je zapisano sa imenom Nađ Militić, a u njemu je bilo 60 kuća, koje su imale prinose od…
-
-
STANIŠIĆ
Prvi pomen Stanišića, sela koje se nalazi dvadeset kilometara severno od Sombora, potiče iz 1658. godine, kada je ugarski palatin dodelio ovu pustaru u somborskoj nahiji generalu Palu Šerenjiju. Godine 1676. Stanišić je bio naseljen, a njegovi žitelji odbili su da plate dažbine zakupniku poreza Kaločke nadbiskupije, zbog čega je on protestovao kod somborskog kadije. Posle odlaska Turaka, žitelji Stanišića su se raselili (u Somboru je, početkom 18. veka, zapisano prezime Stanišićki), a selo je 1698. g. zabeleženo kao zapustelo. Od 1702. do 1745. g. Stanišić je, sa još 27 okolnih pustara, pripadao somborskim graničarima, a nakon toga ugarskoj državnoj komori, koja je ovde napasala carsku marvu. Najstariji zapis o…
-
APRIL NA SOMBORSKIM SALAŠIMA
April je na salašima oko Sombora predstavljao mesec u kome je probuđena priroda tražila punu pažnju salašara. Po njivama je nastavljena setva jarih žita i prolećnih useva. Na ugaru (nađubrenom još prethodne jeseni) sejana je trava za mladu marvu, pomešana sa zoblju, dok je za krave muzare sejana heljda sa ječmom. Ovakvi travnjaci zasejani na ugaru mogli su da budu košeni po dva, pa i tri puta godišnje. Na ugaru, koji je bliže salašu, sejani su i kupus, krompir, žuta i bela repa, kudelja, proso (proja), pa i kukuruz, a sav rod sa njih skidan je pre no što ova zemlja bude uzorana i posejana ozimim usevima. Sa livada je čišćena…
-
RIĐICA
Najstariji podatak o Riđici (mađ. Reg) u srednjovekovnoj Bodroškoj županiji, potiče iz 1346. godine, kada je ovaj posed dat u zakup vlastelinskoj porodici Teteš, sa obavezom da ga naseli kmetovima. Riđica se 1399. g. nalazila u vlasništvu porodice Cobor, a zabeležena je više puta tokom 15. i s početka 16. veka (1536. g. pripadala je plemkinji Katarini Orlović). Beleži je 1590. g. turski defter, kao selo u somborskoj nahiji, sa 21 kućom, a ime sela zapisano je i početkom 17. veka u Kruševskom pomeniku, kada su kaluđeri kruševskog manastira obilazili predele preko Save i Dunava. Godine 1650. stanovnici Riđice plaćali su 20 forinti poreza na posed Kaločkoj nadbiskupiji. Naselje je…
-
RASTINA
Rastina se pominje se kao posed u srednjovekovnoj Bodroškoj županiji najranije krajem 13. veka (1299), sa imenom Harasti, a zatim i više puta tokom 14, 15. i početkom 16. veka. U vreme turske vlasti Rastina se javlja na popisu iz 1554. godine, kada su ovde zabeležene svega tri kuće. U turskom defteru iz 1570. g. u somborskoj nahiji su zabeležene dva sela sa imenom Rastina (Harastina), sa osam,odnosno 21 zapisanom srpskom porodicom, a 1580. i 1590. g. Rastina je zapisana sa 23 oporezovane kuće. Godine 1650. ovdašnji stanovnici plaćali su Kaločkoj nadbiskupiji 14 foriniti poreza za korišćenje imovine. Posle povlačenja Turaka Rastina je, početkom devedesetih godina 17. veka, zapisana kao…
-
ČIKA RADA – SOMBORSKI RUSO
„Somborski Ruso“, kako je Jovan Skerlić nazvao dr Radivoja Simonovića, lekara i zdravstvenog prosvetitelja, plodnog pisca, istoričara, etnografa, geografa, planinara i fotografa, rođen je u sremačkom selu Ledinci 1858. godine. Po završetku medicinskih studija u Beču radio je kao vojni lekar u Češkoj. Služba ga je 1887. g. odvela u Hercegovinu, a zatim u Trst, nakon čega je četiri godine bio opštinski lekar u Milni na Braču, pa banjski lekar u Lipiku, u Slavoniji. Odatle se, 1896. godine, doselio u Sombor, gde je otvorio privatnu ordinaciju. Naklonost i poverenje sugrađana stekao je svojim savesnim radom, izrazitim intelektom, ali i pristupačnošću i neposrednošću. Prisno je drugovao sa već ostarelim Lazom Kostićem,…
-
SOMBORAC – GEOLOG SVETSKOG UGLEDA (DR ANTAL KOH)
Antal Koh, svetski poznat geolog, mineralog, palanteolog i petrograf rođen je u 1843. g. Somboru, u ovdašnjoj mađarskoj porodici, kao sin Krištofa Koha i Ane Ajgl. U Somboru je dobio osnovno obrazovanje, a gimnaziju je pohađao u Kaloči i Baji. Doktorirao je na Univertzitetu u Pešti već 1864. godine. Od 1865. g. bio je nastavnik gimnazije u Eperješu (danas Prešov u Slovačkoj), a 1867. g. izabran je za docenta na Odseku za zoologiju Kraljevskog univerziteta u Budimu. Radio je 1869. g. kao zamenik geologa u tek osnovanom Mađarskom geološkom institutu, posle čega je, s državnom stipendijom, nastavio školovanje u Beču i Bonu. Po povratku je ponovo radio u Geološkom institutu,…
-
GAKOVO
Selo severno od Sombora, nastalo na delovima srednjovekovnih poseda Bodroške županije Paka i Sentlerinc, najranije je zapisano 1658. g. kada je postalo vlasništvo Salatanji Đerđa. Početkom poslednje decenije 17. veka Gakovo je zabeleženo kao fiskalna (komorska) pustara, koja se 1702. g. nalazila na spisku pustara dodeljenih somborskim graničarima. Oni su pustaru Gakovo koristili do 1745. godine, kada je ponovo stekla status komorske. Prema opisu pustare, koji je 1746. g. načinio komorski administrator Franc Redl, njeni godišnji prihodi procenjeni su na 454 forinte i 45 denara, a ukupna vrednost na 9.095 forinti. Ujedno, procenjeno je i da bi ovde moglo da bude naseljeno najmanje 65 porodica. Kada je, početkom šezdesetih godina…
-
KOLUT
Kolut spada u red najstarijih naselja u okolini Sombora, a nalazi se dvadesetak kilometara severozapadno od grada. U srednjem veku Kolut se nalazilo u Bodroškoj županiji, na obali Dunava (pre promene rečnog toka), a prvi zapis o naselju potiče iz 1261. godine, kada su zabeleženi plemići od Koluta. Naselje je zapisano i u 14. (između 1305. i 1391), 15. (između 1416. i 1482. g. – kada je zapisano kao utvrđenje) i početkom 16. veka, kada su 1522. g. ovde zabeležena 23 mađarska domaćinstava. Neko vreme Kolut je bio u posedu plemićke porodice Cobor. Kolut je ucrtan severno od Bodroga na najstarijoj Lazarusovoj mapi Ugarske iz 1528. godine, a nalazi se…
-
BEZDAN
Na uzdignutom priobalju nekadašnjeg toka Dunava i Kiđoša nastalo je, krajem 16. veka, naselje Bezdan, koje, po mišljenju istoričara, može da se poistoveti sa srednjovekovnim Baćanom (pominje se najranije 1307. g.). Bezdan je sa ovim imenom prvi put zabeležen 1579. g. kada je u njemu živelo 10 porodica. Naselje je ubrzo nestalo, ali je ostala istoimena pustara. U neposrednoj blizini današnjeg Bezdana razvilo se u 17. veku srpsko naselje Štrbac, a trag prisustva njegovih stanovnika ostao je i u samom središtu današnjeg Bezdana (crkvica iz druge decenije 18. veka). Tridesetih godina XVIII veka na pustaru Bezdan naselilo se više mađarskih ribarskih porodica doseljenih iz županija Šomođ i Zala. Bezdanska skela…
