• Istorija,  OBZORJA PROŠLOSTI,  SLAVNI SINOVI RAVNICE,  Znamenite ličnosti

    SOMBORAC – GEOLOG SVETSKOG UGLEDA (DR ANTAL KOH)

    Antal Koh, svetski poznat geolog, mineralog, palanteolog i petrograf rođen je u 1843. g. Somboru, u ovdašnjoj mađarskoj porodici, kao sin Krištofa Koha i Ane Ajgl. U Somboru je dobio osnovno obrazovanje, a gimnaziju je pohađao u Kaloči i Baji. Doktorirao je na Univertzitetu u Pešti već 1864. godine. Od 1865. g. bio je nastavnik gimnazije u Eperješu (danas Prešov u Slovačkoj), a 1867. g. izabran je za docenta na Odseku za zoologiju Kraljevskog univerziteta u Budimu. Radio je 1869. g. kao zamenik geologa u tek osnovanom Mađarskom geološkom institutu, posle čega je, s državnom stipendijom, nastavio školovanje u Beču i Bonu. Po povratku je ponovo radio u Geološkom institutu,…

  • Istorija,  OBZORJA PROŠLOSTI,  SLAVNI SINOVI RAVNICE,  Znamenite ličnosti

    UČENI SOMBORSKI RABIN DR SIMON GUTMAN

    Među najuglednijim somborskim intelektualcima između dva svetska rata bio je i dr Simon (Šimon) Gutman, ovdašnji jevrejski sveštenik, nadrabin, publicista i prevodilac, čovek visoke kulture i obrazovanja. Rođen je 1886. godine, a za somborskog rabina postavljen je 1925. godine. Njegovo postavljenje osnažilo je međusobne veze i kulturno-prosvetne aktivnosti somborskih Jevreja, kojih je u to vreme u gradu bilo oko 1.200, a prevashodno su negovali mađarski jezik i mađarsko nacionalno osećanje. Simon Gutman jedini je među njima potpuno i sa razumevanjem govorio hebrejski, a odlično je poznavao mađarski, nemački, srpski i ruski jezik. Osim dužnosti sveštenika dr Gutman je, od 1929. do 1939. godine, bio i veroučitelj za đake jevrejske veroispovesti…

  • PALETA RAVNICE,  SLAVNI SINOVI RAVNICE,  Umetnost,  Znamenite ličnosti

    SOMBORAC – ZNAMENITI SRPSKI KOMPOZITOR (PETAR KONJOVIĆ)

    Iz stare i patricijske somborske porodice Konjović potekao je znameniti srpski kompozitor Petar Konjović. Kao sin Somborca Pavla Konjovića, učitelja, Petar Konjović je rođen 1883. g. u selu Čurugu, gde se njegov otac nalazio na službi. Petar Konjović je u Somboru završio Srpsku učiteljsku školu (Preparandiju) 1902. godine, a u ovoj školi, u kojoj je tada predavao vrstan muzički pedagog Dragutin Blažek, inače Čeh, Konjović je dobio prve podstreke za muziku kao životni poziv. Još kao đak somborske Preparandije Konjović je komponovao svoju prvu operu, rađenu na tekst Dragutina Ilića „Ženidba Miloša Obilića“, ali da bi izbegao podozrivost austro-ugarskih vlasti operi je dao naslov „Vilin veo“. Finale svoje prve opere…

  • Istorija,  OBZORJA PROŠLOSTI,  SLAVNI SINOVI RAVNICE,  Znamenite ličnosti

    MITA PETROVIĆ – PRVI SOMBORSKI PRIRODNJAK

    Dimitrije Mita Petrović, profesor Srpske učiteljske škole u Somboru, naučnik i književnik, rođen je 1848. g. u Pančevu, u porodici koja je poticala iz okoline Valjeva. U rodnom gradu je završio je osnovnu školu i „realku“. Niže razrede gimnazije pohađao je u Sr. Karlovcima, a više u Vinkovcima. Filozofiju i matematiku je studirao u Hali, Tibingenu i Pragu. Po završetku studija, Petrović je, u septembru 1871. godine, postavljen za suplenta (profesorskog kandidata) u somborskoj Preparandiji, u kojoj će ostati predavač pune dve decenije, sve do smrti (predavao je matematiku, fiziku, hemiju, botaniku i zooologiju, poljodelstvo i nemački jezik). Profesorski ispit za gimnazijskog profesora prirodoslovne i matematičke struke položio je 1872.…

  • Istorija,  OBZORJA PROŠLOSTI,  SLAVNI SINOVI RAVNICE,  Znamenite ličnosti

    VUJADIN BANE SEKULIĆ – ANTIFAŠISTIČKI HEROJ IZ SOMBORA

    Vujadin Bane Sekulić rođen je 1921. g. u dobrostojećoj somborskoj gradskoj porodici. Rastao je u Čonopljanskoj ulici i na Vencu Živojina Mišića, a još kao osnovac i kasnije primeren gimnazijalac bavio se atletikom. U Beogradu je od 1940. g. bio student tehničkih nauka i tu je, iste godine, postao član SKOJ-a. Član KPJ postao je u leto 1941. godine, u vreme okupacije. Visok i mršav, smeđe kovrdžave kose, ovaj 20-togodišnji somborski mladić hitrih pokreta vratio se, nakon aprilskog sloma Kraljevine Jugoslavije, u rodni grad. Tu se odmah povezao sa ovdašnjim članovima KPJ, a već u julu 1941. g. doneta je odluka da članovi SKOJ-a i KPJ organizuju paljevinu žita u…

  • Istorija,  OBZORJA PROŠLOSTI,  SLAVNI SINOVI RAVNICE,  Znamenite ličnosti

    SOMBORSKI SRBIN – PREDSEDNIK VRHOVNOG SUDA UGARSKE

    Nikola Nika Mihajlović, znamenit pravnik i narodni dobrotvor, rođen je u Somboru 1811. godine, kao najstariji sin imućnog somborskog građanina Petra Mihajlovića i Marije, devojaštvom iz koviljske trgovačke porodice Jovanović (njena starija sestra Katarina bila je udata u Somboru, za Jovana Atanackovića, brata vladike Platona, a najmlađa Hristina za koviljskog graničarskog oficira Petra Kostića, sa kojim je imala sina Lazara, potonjeg čuvenog srpskog pesnika). Osnovnu školu Nika Mihajlović završio je u Somboru, a prava je studirao u Pešti. Posle završenih studija vratio se u Sombor i 1831. g. otvorio advokatsku kancelariju. Nakon što je u nastavu somborske Srpske učiteljske škole – Preparandije uveden i mađarski jezik, Nikola Mihajlović je, kao…

  • Istorija,  OBZORJA PROŠLOSTI,  SLAVNI SINOVI RAVNICE,  Znamenite ličnosti

    SOMBORSKI PROFESOR DIMITRIJE ISAILOVIĆ, PRVI NAŠ LEKSIKOGRAF I OSNIVAČ PRVE SRPSKE AKADEMIJE NAUKA

    Dimitrije Isailović jedan je od najobrazovanijih i najumnijih Srba prve polovine XIX stoleća. Bio je profesor Srpske preparandije u Sentandreji i Somboru, a po prelasku u Kneževinu Srbiju osnivač i nastavnik Više škole u Beogradu, lični nastavnik Milana i Mihaila, sinova kneza Miloša Obrenovića, upravitelj i cenzor prve srpske državne štamparije, urednik „Novina srbskih“, načelnik za prosvetu u srpskom Ministarstvu pravosuđa i prosvete, sekretar Državnog saveta, vrhovni školski nadzornik Kneževine Srbije, jedan od osnivača i prvi potpredsednik Društva srpske slovesnosti, pisac, pesnik, prevodilac i prvi srpski leksikograf. Isailović je rođen 26. oktobra (6. novembra) 1783. godine u Dalju, u Istočnoj Slavoniji. Njegov otac Jovan bio je od 1784. do 1789.…

  • DAMARI RAVNICE,  Istorija,  Književnost,  OBZORJA PROŠLOSTI,  SLAVNI SINOVI RAVNICE,  Znamenite ličnosti

    PRVI SOMBORSKI KNJIŽAR I IZDAVAČ

    Prvu somborsku knjižaru-papirnicu otvorio je, početkom šezdesetih godina 19. veka, somborski Jevrejin Šamuel Šen. Nedugo zatim javlja se i prvi klasični knjižar i izdavač Milivoj Karakašević (1852-1931), koji je, početkom avgusta 1877. godine, u kući Sime Bikara, na Svetođurđevskom trgu, otvorio najstariju somborsku srpsku knjižaru „Zlatno pismo“. Glavna težnja njenog osnivača, kako beleži novinski oglas objavljen u novosadskoj „Zastavi“ od 10/22. avgusta 1877. godine, bila je rasturivanje srpskih valjanih listova i koristnih knjiga. Karakašević je rođen u Molu, u nekadašnjoj graničarskoj plemićkoj porodici, a trgovački zanat izučio je, kao mladić, u Beloj Crkvi, u Banatu, te je kasnije radio u Bečkereku, Bečeju i Novom Sadu. U Sombor je došao sedeamdesetih…

  • Istorija,  OBZORJA PROŠLOSTI,  SLAVNI SINOVI RAVNICE,  Znamenite ličnosti

    SOMBORAC – LENJINOV SARADNIK

    Jedan od najistaknutijih Srba i Jugoslovena u vreme revolucije u Rusiji tokom 1917/18. g. bio je Somborac Lazar Vukičević. Vukičević je rođen u Somboru 1887. godine, kao sin Petra i Jelene Vukićević (sačuvana je fotografija njegovog oca u somborskoj srpskoj narodnoj nošnji, koju je njihov rođak i upravitelj somborske Preparandije Nikola Vukićević poslao na Etnografsku izložbu u Moskvi 1867). Lazar je osnovnu školu i štamparski zanat završio u Somboru i već kao mladić je pristupio radničkom pokretu, pa je od 1906. g. učestvovao u štrajkovima i na političkim zborovima radnika po Vojvodini. Bio je 1911. g. urednik lista „Sloboda“, organa Srba socijaldemokrata u tadašnjoj Ugarskoj i jedan od učesnika I…

  • SLAVNI SINOVI RAVNICE,  Znamenite ličnosti

    HRABRA SOMBORSKA PARTIZANKA

    Partizanka VERA GUCUNJA (ilegalna imena su joj bila Ljubica i Sonja), rođena je 31. januara 1917. godine u selu Popovcu (Baranja), u porodici Jovana Gucunje, učitelja rodom iz Sombora (Gucunje su stara srpska porodica poreklom iz obližnjeg sela Stanišića, koja se ranije prezivala Nedeljkov, a čija se jedna grana, polovinom 19. veka, preselila u Sombor). Vera je gimnaziju završila u Somboru 1935. godine, zatim je studirala pravo u Subotici, a kasnije i medicinu u Beogradu. U Beogradu je, preko tzv. Vojvođanske mreže, prišla naprednom studentskom pokretu, zbog čega je 1938. g. uhapšena. Borila se za poboljšanje životnih uslova studenata i autonomiju Beogradskog univerziteta. Bila je jedan od organizatora omladinsko-kulturnog privrednog…