СВИМ ПРИЈАТЕЉИМА КОЈИ ДАНАС ПРОСЛАВЉАЈУ БОЖИЋ НЕКА БУДЕ БЛАГОСЛОВЕН И РАДОСТАН ДАН РОЂЕЊА ХРИСТОВОГ! МИР БОЖЈИ – ХРИСТОС СЕ РОДИ! МИЛАН СТЕПАНОВИЋ & WWW.RAVNOPLOV.RS
-
-
TRI SOMBORSKE VODICE
Širom Bačke je tokom ranijih vekova bio raširen običaj da se pored izvora ili bunara sa lekovitom i isceliteljskom vodom, za koju se verovalo da može da ozdravi čoveka i isceli bolesti, budu građene omanje kapelice koje su nazivane vodice ili vodica. Na ovim mestima su se, o danu svetitelja kome je kapela posvećena, okupljali stanovnici sa okolnih salaških naselja kao i iz varoši, te je nakon crkvene službe organizovano veselje. Kraj Sombora su se nalazile tri vodice – Bukovačka, Šaponjska i Bilićka, koje je SPC (Eparhija bačka) priznavala za „sveto mesto“ (u celoj Bačkoj takvih vodica je bilo 21). Svaka vodica je imala svoju kapelicu, krst i ozidan bunar…
-
SOMBORKA – NAŠA PRVA FILMSKA GLUMICA
Kada je pionir kinematografije, Somborac Ernest Bošnjak (1876-1963), pokrenuo 1923. g. prvo jugoslovensko filmsko preduzeće (BOER-FILM Sombor), rešio je da u rodnom gradu snima igrane filmove. Putem oglasa pozvao je zainteresovane glumce i glumice na audiciju, pa se nekoliko mladih Somboraca javilo na oglas, a među njima je bila i 23-godišnja Irena Novak (rođena 1900. g. u Baji), koja je, uz lepotu, imala i očit dar za glumu. Irena je oduševila publiku na probnim snimanjima i dobila je, prilikom projekcija tih snimaka u somborskom bioskopu, najviše glasova na anketnim listićima koje su gledaoci popunjavali. Bošnjak je ispoštovao mišljenje publike i Irena Novak je dobila glavnu ulogu u prvom igranom filmu…
-
SOMBORSKA PLEMIĆKA PORODICA STRILIĆ
Poznata somborska bunjevačka porodica Strilić poreklom je iz Hrvatske, a starinom sa ostrva Paga, gde se, kao član Velikog veća paške komune, još 1399. g. pominje Dominik Strilić. U 16. veku prezime se nalazi i na obližnjem kopnu, pa je na popisu uskoka u Brlogu, između Senja i Otočca, 1551. g. zapisan Vid Strilić (Vid Strillitsch). U Bačku su Strilići došli u jednoj od ranijih bunjevačkih seoba, tokom 17. veka (svakako pre 1687. godine), a prezime Strilić je zapisano 1682. g. u crkvenim protokolima franjevačkog samostana u Segedinu. Na prelazu između 17. i 18. veka ovo prezime je zapisano među stanovnicima sela Kunbaje, severno od Bajmoka, gde je 1700. g.…
-
POZDRAV „ZDRAVO!“ NASTAO JE U SOMBORU
Svakodnevno upotrebljavamo pozdrav ZDRAVO! Ipak, malo znamo o tome kada je, kako i gde ovaj pozdrav, u srpskom i drugim južnoslovenskim jezicima, nastao i zaživeo u svakodnevnoj upotrebi. Sledi priča o tome kako su mladi somborski Srbi, pre jednog i po veka, taj pozdrav uveli u svakodnevni govor. Šezdesetih godina 19. veka u Somboru, tada pretežno srpskom i bunjevačkom gradu (prema podacima popisa iz tog vremena ovde je tada živelo oko 46% Srba i oko 23% Bunjevaca), u kome je snažan uticaj na mlade i obrazovane Srbe imala organizacija „Ujedinjena omladina srpska“ (čiji je jedan od najviđenijih predvodnika bio i mladi Laza Kostić), pokrenuto je omladinsko udruženje „Gružani“, nazvano tako…
-
TRG SVETOG TROJSTVA U SOMBORU
Nastao na mestu nekadašnjeg dvorišta kaštela i “zverinjaka” somborskog graničarskog kapetana Jovana Janka Brankovića, preko kojih je još tekao omanji krak reke Mostonge, Trg Sv. Trojstva je bio drugi veliki gradski trg u Somboru. Kasnije je bio omeđen Gradskom kućom sa istočne, crkvom Presvetog Trojstva i Župnim dvorom sa severne, Grašalkovićevom palatom i Tunerovom (Galeovom) zgradom sa zapadne, a zdanjem Gimnazije i nekadašnjom jednospratnicom porodice Pajdelhauzer (kasnije kućom dr Joce Laloševića) sa južne strane. Bio je manje prometan od susednog Svetođurđevskog trga, a dugo vremena predstavljao je samo neuređen prazan prostor ispred zapadne strane Gradske kuće, blatnjav ili prašnjav, sve do poslednje trećine 19. stoleća. Kao što je Svetođurđevski trg…
-
NOVOGODIŠNJA ZDRAVICA!
Evo, stiže, leto novo, pa vam ovo držim slovo, sa željama za boljitak, za veseo i zdrav žitak! Ova čaša, dika naša, koju dižem kod birtaša, gde nas prate dva gajdaša i tri dobra tamburaša, nek’ se diže povisoko, da nam bude svetlo oko, da jasnoga bude vida, da se gradi, da se zida, da se rađa, da se množi, i ognjište da se loži! Da se jagnji, da se prasi, a žeđ vinom da se gasi, da se koti, da se ždrebi, neka bude žetvi, berbi, da se teli, da se jari, da ne budeš tvrd na pari! Gde košnice medne stoje neka ti se pčele roje, nek’ rađaju…
-
NOVOGODIŠNJA ČESTITKA
NEKA SE UMNOŽE RAZUM I RAZUMEVANJE, ČESTIT TRUD I RAD, BLAGOSTANJE I ZDRAVLJE, LJUBAV I SAOSEĆANJE. DA SVET OKO SEBE GLEDAMO ŠIROM OTVORENIH OČIJU I DA GA BEZ STRAHA SPOZNAJEMO. SAJT “RAVNOPLOV” ŽELI SVIM PRIJATELJIMA BLAGOSLOVENO I SREĆNO NOVO LETO!
-
VELIKI SOMBORSKI GRADSKI (ŽUPANIJSKI) PARK
Još polovinom 19. stoleća posađeni su ispred zdanja Županije, na nekadašnjem stočnom vašarištu, omanji drvoredi, pored kojih su načinjene staze, a slika ovog „perivoja“ sačuvana je na najstarijoj fotografiji Sombora nastaloj oko 1868. godine. Zemljište ispred zdanja Županije dodatno je uređeno 1875. godine, kada su posađene i novi drvoredi. Kada je između 1880. i 1882. g. obnavljana i proširena zgrada Županije, dotadašnji drvoredi i staze bili su uklonjeni, a okruženje i prostor ispred novog i raskošnog županijskog zdanja ostali su blatnjavi, glibavi i zarasli u trsku, pa je Odbor za ulepšavanje grada preporučio da ispred Županije bude posađen park. U smislu te preporuke, neposredno ispred zdanja Županije načinjen je 1886.…
-
SOMBORSKI GLAVNI SOKAK
Još od polovine 18. stoleća središnja gradska ulica prostirala se od stočnog vašarišta (kasnije Županijskog parka) do Svetođurđevskog trga. Ulica je početkom druge polovine 18. veka označena po značaju kao Primae Classic Platea, kako je zapisana na skici iz 1763. godine. Kako je i sa južne i sa severne strane bila okružena šancem sa vodom, ulaz u ulicu je, sve do polovine 19. veka, bio moguć samo preko dva mala drvena mosta, od kojih se jedan nalazio kod današnjeg parka, a drugi kod sadašnjeg zdanja Preparandije. U drugoj polovini 19. veka, pa sve do 1918. godine, ova ulica je nosila ime Lajoša Košuta, jednog od predvodnika Mađarske revolucije 1848/49. godine.…
