DAMARI RAVNICE,  Muzika

SOMBORSKI PRIMERAK STRADIVARIJA

Najpoznatiji graditelj violina, znameniti italijanski majstor Antonio Stradivari (1644-1737), tokom decenija rada svojeručno je načinio oko 1.100 instrumenata (violina, viola, čela i gitara), od kojih je sačuvano blizu 650 i to najviše violina (oko 500), koje danas dosežu i do milionskih vrednosti.

Antonio Stradivari

Prema pisanju domaće štampe između dva svetska rata, u nekadašnjoj Kraljevini Jugoslaviji pronađene su do početka 1930. god. tri navodne Stradivarijeve violine, od kojih jedna u Splitu, a dve u Vojvodini – u Martonošu i Somboru. Vlasnik somborske violine bio je ovdašnji muzičar-violinista Petar Jovanović. On nije bio poznat i uspešan poput svojih somborskih kolega Stevana Bačića Trnde i Joce Maksimovića Čonke, koji su tada imali već znatan broj objavljenih ploča, ali je zanimljiva priča kako je Jovanović došao do ove violine.

Kao srpski vojnik na Solunskom frontu, u selu Voštarniku, on je 1917. god. upoznao višeg italijanskog oficira, koga je, pred njegov odlazak na odsustvo u Milano, zamolio da mu iz Italije nabavi dobru violinu kako bi svirao svojim saborcima u časovima odmora. Kada se italijanski oficir, posle mesec dana, vratio na Solunski front, potražio je Jovanovića i predao mu violinu koju je, prema sopstvenim rečima, kupio u jednoj radionici za opravku starih instrumenata, te se nadao da će srpski vojnik njome biti zadovoljan.

Godinu dana kasnije Jovanović se, po proboju Solunskog fronta, vratio u oslobođenu Srbiju i doselio u Sombor, a sa sobom je poneo i violinu, na kojoj je nastavio da svira narednih 12 godina. Tek krajem januara 1930. god. on je, sasvim slučajno, pogledao unutrašnjost svoje violine i video natpis: Antonius Stradiuarius Cremonensis Faciebat Anno 1713.

Stradivarijeva violina iz 1713. godine, sa natpisom

Nemamo podatke da li je autentičnost somborskog primerka Stradivarija potvrđena ili je bila reč o još jednom od čestih bečkih i nemačkih falsifikata, kao i kakva je bila dalja sudbina te violine (danas postoji osam registrovanih Stradivarijevih violina sa tim godištem), ali o svemu tome opširno је pisala i tadašnja jugoslovenska prestonička štampa.

  Milan Stepanović

2 Komentara

  • Milos

    Meni natpis lici na ceske kopije, sa pocetka 20. veka. Inace instrument izgleda pristojno. Da nema tu fals etiketu, verovatno bi bio poprilicno skup.

  • Milan Stepanović

    Fotografija jeste slika originalne Stradivarijeve violine (na žalost nemam sliku somborskog “Stradivarija”, koji, sasvim sigurno, nije bio to za šta se mislilo da jeste).

Ostavite komentar

Vaša e-mail adresa neće biti objavljena.