• PALETA RAVNICE,  Umetnost

    SOMBORSKI SLIKAR – TENISKI AS I UČESNIK DEJVIS KUPA (Ivan Radović)

    Ivan Radović bio je jedan od najistaknutijih slikara svog doba. Rođen je u Vršcu 1894. godine, a u Somboru je završio četiri razreda Srpske učiteljske škole (Preparandije) od 1909. do 1913. godine. Slikarstvo je od 1917. do 1919. g. učio na Umetničkoj akademiji u Budimpešti, posle čega je boravio u Pragu i Parizu, a obišao je Minhen i Veneciju. U Sombor se vratio 1922. godine, a od 1923/24. g. bio je nastavnik crtanja u somborskoj Muškoj učiteljskoj školi. Dobio je i atelje na tavanu zdanja Županije u Somboru (tačnije na levom tornju Županije, kraj parka), koji je, posle Radovićevog odlaska u Beograd, od 1933. do okupacije 1941. godine, koristio Milan…

  • Istorija,  OBZORJA PROŠLOSTI,  PALETA RAVNICE,  Umetnost

    PRVA SRPSKA UMETNIČKA IZLOŽBA ODRŽANA JE U SOMBORU

    Dobrotvorna zadruga Srpkinja Somborkinja, koja je osnovana 1896. godine, priredila je u Somboru, od 8. do 23. maja 1910. godine, pod pokroviteljstvom patrijarha srpskog Lukijana, jednu od najznačajnijih srpskih umetničkih izložbi tog vremena – Prvu srpsku umentičku i vajarsku izložbu u Austro-Ugarskoj. U istoriji umetnosti poznata kao „Prva srpska umetnička izložba“, ova kulturna manifestacija okupila je, u zdanju somborske „Županije“, 16 najpoznatijih srpskih slikara tog vremena, kao i tri vajara, a prikazano je 110 umetničkih dela. Somborski srpski list „Sloga“ pisao je pred otvaranje izložbe: Što se većma približava vreme umetničke izložbe koju će naša vredna ženska zadruga da priredi, sve se većma osvedočava, da je to podhvat koji će zagrejati…

  • PALETA RAVNICE,  Umetnost

    SNEGOVI RAVNICE SAVE STOJKOVA

    Nigde te tišine kao na ravnici zimi. Čak i čovek umukne kada se nađe na njoj u to doba; toliko se i on usukne, uvuče u sebe da čuje i sluša i kada se pri vejavici snežne pahuljice i zvezdice u vazduhu oko njega otaru jedno o drugo, sretnu i spoje, šušte, kada se pod teretom bezglasne ptice zaniše, strese grana usamljene voćke, te ono mrazno paperje poleti, zaleluja i složi se na čistu površinu ili namernika lazne po trepavicama, gde se začas, nevina i jedva čujna lepota, pretopi u suzu. Ili kada zafijuču oštri zimski vetrovi, koji zaduvano i besno silaze odnekuda amo, pošto su se probijali i lomili…

  • PALETA RAVNICE,  Umetnost

    UKRADENA, PA NAĐENA POSLE 25 GODINA (PRIČA O REPLICI ČUVENE SLIKE)

    Repliku monumentalne slike „Bitka kod Sente“ (400 x 700 cm), čiji se original, rad Franca Ajzenhuta, od 1898. god. nalazi u Velikoj sali zdanja somborske Županije, somborski slikar Sava Stojkov (1925-2014) počeo je da slika 1950. godine, kao 25-togodišnjak, a njegova slika ima zanimljivu i neobičnu istoriju. Smatrajući da Senta treba da ima makar kopiju ove monumentalne slike slavne i presudne bitke između hrišćanske i turske vojske, koja se 11. septembra 1697. god. odigrala kod Sente, opština ove varošice na reci Tisi raspisala je konkurs, na koji se javilo pet već afirmisanih slikara. Došli su u Sombor (jedna slikarka je i bila iz Sombora) i u sali Županije počeli su…

  • PALETA RAVNICE,  Umetnost

    ŠUMANOVIĆ

    Sava Šumanović je kultna figura savremene srpske umetnosti. Rođen je 1896. g. u Vinkovcima, u imućnoj srpskoj porodici. Posle osnovne škole koju je završio u Šidu, pohađao je gimnaziju u Zemunu, nakon čega uči slikarstvo u Zagrebu. Od 1920. g. boravi u Parizu i slika u iznajmljenom ateljeu na Monparnasu, a istovremeno pohađa časove kod poznatog likovnog pedagoga Andrea Lota. Kasnije, neko vreme, živi u Zagrebu, zatim na potezu Pariz – Zagreb – Šid. Godine 1927. naslikao je u Parizu svoje remek delo i “zenitnu tačku Šumanovićeve strasti”, sliku “Pijana lađa”, posle koje, zbog nervnog rastrojstva, počinje da se leči i prestaje privremeno sa slikanjem. Njegova beogradska izložba u jesen…

  • PALETA RAVNICE,  Umetnost

    VESELA BRAĆA

    Svega dve godine nakon povratka u svoje rodno banatsko selo Orlovat iz Beča, gde je završio Umetničku akademiju, u kojoj je uskoro postao i asistent, i u kome je započeo uspešnu slikarsku karijeru, slikajući 13 slika mitološke sadržine za friz parlamenta u Beču, Uroš Predić je, u stilu akademskog realizma, naslikao jednu od najpoznatijih svojih slika “Vesela braća, žalosna im majka”. Veliki slikar je celog svog dugog veka (a živeo je 96 godina) vodio besprekoran, skoro monaški život, ispričao je kako je ovu sliku radio s namerom da popravi mane svojih Orlovaćana, te da njegovi selјani vide kako je ružan porok pijanstvo. Slikar je pričao, već u dubokoj starosti, kako…

  • PALETA RAVNICE,  Umetnost

    MELEMNE SLIKE SAVE STOJKOVA

    Sava Stojkov je rođen 1925. g. u Somboru, u kome je proživeo ceo svoj dugi vek. Njegovo slikarstvo odavno je postalo umetnički simbol vojvođanske ravnice, a njime se bavio duže od sedam decenija. Pripadao je redu onih likovnih stvaralaca, koji su dugotrajno i poneseno negovali ideje bliskosti sa estetikom prirode vojvođanske ravnice i prenosili ih na prostorima koji se mogu, bez preterivanja, nazvati planetarnim. Tokom svoje slikarske karijere Stojkov je priredio preko 500 samostalnih, a učestvovao je i na više od 600 kolektivnih izložbi. Likovno jednako snažan i kao pejzažist, i kao portretist, Stojkov je izlagao na svih pet kontinenata, u nekim od najprestižnijih galerija svetske umetnosti. Za svoj umetnički…

  • PALETA RAVNICE,  Umetnost

    “BITKA KOD SENTE” – NAŠA NAJVEĆA SLIKA

    Od 1786. g. slobodan i kraljevski grad Sombor postao je, ujedno, i administrativno središte Bačke županije, koja je 1802. g. preimenovana u Bačko-bodrošku županiju. Između 1805. i 1808. g. podignuto je u Somboru dvospratno županijsko zdanje, koje je dograđeno i obnovljeno između 1880. i 1882. godine. Somborci su ovu zgradu jednostavno prozvali „Županija“ ili „Varmeđa“. U Velikoj sali somborske Županije, u kojoj su održavane redovne sednice skupštine Bačko-bodroške županije, postavljena je, u februaru 1898. godine, impozantna umetnička slika „Bitka kod Sente“. Njen autor, slikar Franc Ajzenhut (1857-1903), rodom Nemac iz Bačke Palanke, a školovan u Budimpešti i u Minhenu, na Kralјevskoj akademiji lepih umetnosti, naslikao je prizor čuvene bitke između…