Istorija,  OBZORJA PROŠLOSTI,  PALETA RAVNICE,  Umetnost

PRVA SRPSKA UMETNIČKA IZLOŽBA ODRŽANA JE U SOMBORU

Dobrotvorna zadruga Srpkinja Somborkinja, koja je osnovana 1896. godine, priredila je u Somboru, od 8. do 23. maja 1910. godine, pod pokroviteljstvom patrijarha srpskog Lukijana, jednu od najznačajnijih srpskih umetničkih izložbi tog vremena – Prvu srpsku umentičku i vajarsku izložbu u Austro-Ugarskoj.

Darinka Popović, predsednica Dobrotvorne zadruge Srpkinja Somborkinja
Zdanje somborske Županije u kojoj je održana izložba, snimljeno u vreme trajanja izložbe, sa velikim natpisom (najavom izložbe na srpskom i mađarskom) na terasi zdanja

U istoriji umetnosti poznata kao „Prva srpska umetnička izložba“, ova kulturna manifestacija okupila je, u zdanju somborske „Županije“, 16 najpoznatijih srpskih slikara tog vremena, kao i tri vajara, a prikazano je 110 umetničkih dela. Somborski srpski list „Sloga“ pisao je pred otvaranje izložbe: Što se većma približava vreme umetničke izložbe koju će naša vredna ženska zadruga da priredi, sve se većma osvedočava, da je to podhvat koji će zagrejati sve šire srpske krugove i zainteresovati za Sombor i rad njegovog srpskog življa.

Plakat izložbe (rad Jovana Konjareka)

Izložbu je otvorio episkop bački Mitrofan Šević, a u počasnom predsedništvu, osim njega, bili su i Antonije Hadžić – predsednik Matice srpske, veleposednik Lazar Dunđerski, velepšodsenik Milan pl. Zaka i somborski advokat dr Jovan Joca Lalošević, koji je bio i idejni tvorac ove izložbe. Na izložbi je prikazano 86 slika, akvaraela i crteža, koje je naslikalo 16 slikara i slikarki – Stevan Aleksić, Natalija Cvetković, Vasa Eškičević, Ljubica Filipović, Ljuba Ivanović, Konstantin Josipović, Paja Jovanović, Josif Lalić, Rafailo Momčilović, Marko Murat, Petar Poček, Uroš Predić, Bora Stefanović, Moša Šoamović, Beta Vukanović i Rista Vukanović. Somborci su sa ove izložbe otkupili 15 radova. Osim slika, na izložbi su bila izložena i 24 vajarska rada Đorđa Jovanovića, Jovana Kowareka i Sime Roksandića.

Uroš Predić
Paja Jovanović
Marko Murat
Beta Vukanović

Nakon otvaranja izložbe, „Sloga“ beleži da je somborska Ženska dobrotvorna zadruga oživotvorila ono što se do sada smatralo nemogućim. Izložbu je posetio i veliki broj posetilaca iz drugih gradova (pre svega iz Beograda i Novog Sada), među kojima su bila najuglednija imena tadašnjeg srpskog kulturnog života, ali i đaci srpskih gimnazija i škola iz tih gradova. Prema pisanju „Srpskog književnog glasnika“, somborsku izložbu je za 15 dana posetilo 3.746 posetilaca, dok je sličnu izložbu u Beogradu, za mesec dana, posetilo između 1.500 i 1.800 ljudi.

M. S. 

 

Ostavite komentar

Vaša e-mail adresa neće biti objavljena.