DAMARI RAVNICE,  Folkloristika,  Istorija,  OBZORJA PROŠLOSTI,  RAVNIČARSKI DIVANI,  Tradicija

HKD “MIROLJUB” (HKUD “VLADIMIR NAZOR”) U SOMBORU

Prošlo je više od 80 godina kako je 6. decembra 1936. god. u Somboru osnovano Hrvatsko kulturno društvo „Miroljub“. Osnivačkom skupu u Domu Sv. Ceclije, na Vencu Radomira Putnika, prisustvovalo je oko 180 budućih članova, mahom doskorašnjih pripadnika somborskog „Bunjevačkog kola“, u kojem je, polovinom tridesetih godina 20. veka, kulminirao politički raskol između pripadnika struje bunjevačke autohtonosti i zagovornika hrvatskog identiteta Bunjevaca.

Antun Matarić, jedan od osnivača i prvi predsednik HKD “Miroljub” u Somboru
Tablo prvog Upravnog odbora HKD “Miroljub” iz 1936. god.

Na osnivačkoj skupštini usvojena su pravila rada Društva, a za prvog predsednika izabran je Antun Matarić (1899-1984). Društvo je ponelo ime pesnika Miroljuba Ante Evetovića (1862-1921). Kako je „Miroljubu“ pristupio veći broj mladih ljudi (uglavnom ovdašnjih Bunjevaca i Šokaca), radni entuzijazam bio je velik, pa je, ubrzo, napredak Društva bio očit. Kupljena je kuća na mestu današnje Živinske pijace i osnovane su zasebne sekcije (pevačka, muzička, dramska, folklorna, sportska). Organizovane su i tradicionalne manifestacije (Dužionica, Divojački vašar, Prelo), a članovi društva su, sa svojim muzičko-folklornim programom, gostovali i po drugim gradovima.

Prva dužionica članova HKD “Miroljub” ispred nekadašnjeg sedišta društva
Dužionica društva 1942. god. u vreme okupacije
Podmladak tamburaške sekcije HKD “Miroljub” oko 1939. god.
Diletantska (dramska) sekcija HKD “Miroljub” krajem tridesetih godina 20. veka
Mladi članovi HKD “Miroljub” oko 1939. god.

U vreme II svetskog rata i okupacije rad Društva bio je pod nadzorom, a kasnije je (1943), naredbom okupacionih vlasti, i zvanično zabranjen. Znatan broj članova i rukovodioca „Miroljuba“ otvoreno je iskazivao antifašističke stavove (u borbama za oslobođenje poginulo je 14 članova Društva).

Nekoliko meseci po oslobođenju, na tradiciji i sa članstvom dotadašnjeg HKD „Miroljub“, osnovan je 3. juna 1945. god. Hrvatski prosvjetni dom, koji je, uskoro, imao preko 400 članova. Od 1948. god. Društvo je preseljeno u zdanje nekadašnje pivare „Avala“, na Vencu R. Putnika, koje je uskoro dograđeno i nazvano „Hrvatski dom“.

Dečja predstava, druga polovina 20. veka
Plakat za dečju predstavu 1955. god. u kojoj je glumio tada mladi Zvonimir Zvonko Bogdan, kasnije najpoznatiji izvođač vojvođanske starogradske muzike
Dužionica 1969. god.
Zdanje Hrvatskog doma – sedišta HKUD “Vladimir Nazor” početkom ovog veka

Godine 1949. Društvo je ponelo ime poznatog hrvatskog pesnika Vladimira Nazora. Tokom decenija svog rada HKUD „Vladimir Nazor“ predstavljao je, a i danas predstavlja, jedno od najaktivnijih i, po broju nagrada, nastupa i ukupnih aktivnosti, najuspešnijih somborskih kulturnih društava.

 

Članovi HKUD “Vladimir Nazor” na Dužionici
Članovi HKUD “Vladimir Nazor” posle dužionice, ispred zdanja Županije
Monografija povodom 75 godina HKUD “Vladimir Nazor”, čiji je priređivač potpisnik ovog priloga

Milan Stepanović

Ostavite komentar

Vaša e-mail adresa neće biti objavljena.