Istorija,  OBZORJA PROŠLOSTI

 SOMBORSKO BRIJANJE BUDUĆEG POLJSKOG KRALJA

Urbani razvoj nekadašnjeg naselja Coborsentmihalj, srednjovekovne preteče kasnijeg Sombora (koji se ovim imenom prvi put pominje 1543), ubrzan je kada su 1498. g. na dužnost velikih župana Bodroške županije, na čijoj se teritoriji ovo naselje i nalazilo, bila imenovana braća Emerik i Martin Cobor (Emerik će ubrzo otići na druge dužnosti, a Martin će biti veliki bodroški župan sve do smrti 1514. godine). Bili su potomci porodice kojoj je preteča današnjeg Sombora pripadala tad već duže od jednog stoleća. U to vreme, poslednje godine 15. veka, njihovo vlastelinsko središte prvi put je zabeleženo kao grad. Najraniji zapis o tome višestruko je značajan.

Svojeručni potpis Martina Cobora, posednika preteče Sombora, naselja Coborsentmihalj, s početka 16. veka

U Coborsentmihalju je, na proputovanju za Bač, 19. oktobra 1500. godine, dva dana nakon praznika Sv. Luke, boravio poljski vojvoda Žigmund, sin nekadašnjeg poljskog kralja Kazimira IV Jagelonca i Elizabete Habzburške, a rođeni brat tadašnjeg ugarskog kralja Vladislava II i poljskog kralja Jana I Olbrahta (Žigmund će, šest godina kasnije, postati poljski kralj i vladaće naredne 42 godine). U njegovoj beležnici ostao je zapis o trošku (tri ugarska denara potrošena na berberina) načinjenom u mestu Czombor Villa Sancti Michaelis.

Žigmund I kao poljski kralj (Hans fon Kulmbah, ulje na dasci, oko 1511)
Srednjovekovni berberin (15. vek)
Tri ovakva srebrna denara, svog brata, ugarskog kralja Vladislava II, potrošio je vojvoda Žigmund na berberina u preteči današnjeg Sombora

Osim što naselje Coborovih naziva gradom (Villa), poljski vojvoda, brat dvojice moćnih kraljeva, koji će i sam postati uskoro kralj, ostavlja i prvi zapisan trag imena naselja (Czombor), koji upućuje na buduće ime grada Sombora, kao i na vreme u kome je nastao preobražaj skraćenog gradskog imena Cobor u Sombor.

Konačnim turskim osvajanjem većeg dela Ugarske (1541) nekadašnje skraćeno imena naselja Cobor, odnosno Combor, postaje Sombor iz jednostavnog razloga jer u turskom jeziku nije postojao glas C, koje se u tuđicama najčešće izgovarao kao S. I ovdašnjim Srbima, koji su u grad i njegovu okolinu počeli da se naseljavaju u vreme turskih osvajanja, svakako je varijatna Sombor bila bliža uhu i jeziku od nekadašnjeg Cobor ili Combor (istina, Srbi su Sombor, sve do polovine 18. veka, češće nazivali Sonbor). I zaista, već u prvom popisu turskih vojnih posada na prostoru Južne Ugarske, zapisano je 1543. g. utvrđenje Sombor, nastalo na osnovi nekadašnje tvrđave koju je sagradila porodica Cobor, sedamdesetih godina 15. veka.

Naziv Sombor opstao je do danas, 476 godina posle najranijeg zapisa njegovog imena.

Milan Stepanović      

Ostavite komentar

Vaša e-mail adresa neće biti objavljena.