SLAVNI SINOVI RAVNICE,  Znamenite ličnosti

SOMBORKA – PRVA SRPSKA UČITELJICA I NASTAVNICA     

Prva žena koja je radila kao učiteljica, a zatim i nastavnica u srpskim srednjim školama, bila je Sofija Jorgović rođ. Rajković. Rođena je u Somboru 1839. godine (po majci je bila unuka znamenitog somborskog pravoslavnog sveštenika Avrama Maksimovića, pisca prvog srpskog pčelarskog priručnika objavljenog 1810. godine, najzaslužnijeg za preseljenje Srpske preparandije iz Sentandreje u Sombor 1816. g. i prvog predsednika somborske Srpske čitaonice 1845. godine). Nakon završene osnovne škole bavila se ručnim radom, za koji je imala izuzetnog smisla, kao pitomica pl. Anke Nikolić, supruge Isidora Nikolića Srbogradskog, velikog župana bačkog u vreme Vojvodstva srpskog.

Sofija Jorgović u zrelim godinama

Kada je 1863. godine, nakon šest godina braka, ostala udovica posle smrti svog supruga, somborskog učitelja Pavla Jorgovića, postala je učiteljica Ručnog rada u somborskoj srpskoj osnovnoj školi. Sa još osam koleginica, na osnovu dozvole ugarskog Kraljevskog namesničkog saveta, upisala se 1866. g. na prvi jednogodišnji učiteljski tečaj za žene, pokrenut u okviru somborske Srpske učiteljske škole (Preparandije). Posle tečaja položila je i učiteljski ispit, te je 1867. g. dobila zvanje redovne učiteljice.

Staro zdanje somborske Srpske učiteljske škole (iz 1863), u porti Svetođurđevske crkve u Somboru

Kada je od školske 1871/72. g. u somborskoj Srpskoj učiteljskoj školi uvedeno i školovanje za devojke, redovni školski predmet postao je Ženski ručni rad i pouke o kućarstvu (samo za devojke, po šest časova nedeljno u toku svake od tri školske godine), a za nastavnicu ovog predmeta izabrana je učiteljica Sofija Jorgović, koja će na ovoj dužnosti ostati do kraja života.

Nastavni zbor somborske Srpske učiteljske škole (Preparandije), sa učenicama, početkom devedesetih godina 19. veka (Sofija Jorgović je zaokružena)

Nakon što je 1875. g. u Somboru pokrenuta Srpska viša devojačka škola, Jorgovićeva je izabrana za nastavnicu, gde je kao dobra mati i najbolja vaspitateljica predavala Ženski ručni rad, Kućarstvo, Dijetetiku, te Crkveno pojanje i pevanje. I u ovoj školi radiće narednih 20 godina, uz istovremene nastavne obaveze u somborskoj Preparandiji. Sa svojim učenicama iz somborske Srpske učiteljske škole i Srpske više devojačke škole Sofija Jorgović je uspešno učestvovala na brojnim izložbama ženskih ručnih radova, gde su ona i njene učenice nagrađivane najvišim priznanjima.

Zdanje palate “In foro” (levo), u kojoj se do 1914. g. nalazila Srpska viša devojačka škola u Somboru (fotografija iz 1912)

Prva srpska kvalifikovana učitelјica i prva žena koja je postala nastavnica u srpskim srednjim školama, umrla je tokom lečenja 1895. g. u Budimpešti, gde je i sahranjena.

Portret Sofije Jorgović iz kalendara “Orao” za 1893. god.

M. S. 

Ostavite komentar

Vaša e-mail adresa neće biti objavljena.