• UVODNA REČ

    ZAPLOVIMO RAVNOPLOVOM!

    Dragi prijatelji, pokrenuli smo sajt RAVNOPLOV u želji da predstavimo kulturno-istorijsko nasleđe Sombora i okoline, ali i celokupnog Panonskog prostora i da približimo posetiocu sajta prepoznatljiv šarm ravnice, njene ljude, običaje, lepote i zanimljivosti, njenu prošlost i sadašnjost. Kao što je i Panonska ravnica, i mi ćemo težiti da budemo zona izmirenja suprotnosti, mesto dobrih vibracija i pozitivnih misli, lepih sećanja i vrednih podsećanja na život u tihom, mirnom, skromnom i uzdržljivom svetu, samo naizgled jednolikom i ćutljivom, ali bliskom, živom i toplom, kao gnezdo na dlanu. Ravničarski bard Veljko Petrović pisao je da pod ogromnim ravničarskim nebom uspravljen čovek, zagledan u njega, saznaje više nego i na vrhu najviše stene:…

  • RAVNIČARSKI DIVANI

    MONOGRAFIJA “U TOM SOMBORU… GRAD U PRIZMI STOLEĆA”

    Monografija “U TOM SOMBORU… GRAD U PRIZMI STOLEĆA” upravo je objavljena, a na molbu brojnih prijatelja i ovim putem dajemo osnovne činjenice o njoj, kao i obaveštenje kako može da se poruči i nabavi. Osim navedenih mogućnosti u obaveštenju koje sledi, knjigu je moguće poručiti i javljanjem u komentaru ispod ovog priloga. Istovremeno, raspisujemo i pretplatu na englesko izdanje monografije, koje će biti štampano do marta 2021. godine. Kratak pregled monografije i neke od njenih stranica možete da pogledate u prilogu:  

  • SLAVNI SINOVI RAVNICE,  Znamenite ličnosti

    SOMBORAC NA TRONU NBA LIGE

    Jedan i po vek organizovanog sportskog života u Somboru upravo je simbolično krunisan proglašenjem jednog Somborca – Nikole Jokića, košarkaša „Denver Nagetsa“, za MVP, odnosno najkorisnijeg igrača američke NBA lige u sezoni 2020/21 (ovu nagradu ponela su, tokom ranijih godina i decenija, najslavnija imena američke košarke, poput Karima Abdula Džabara, Medžik Džonsona, Majkl Džordana, Kobija Brajanta i Džejmsa Lebrona). Nikola Jokić rođen je u Somboru, 19. februara 1995. godine, kao treći sin svojih roditelja (u Somboru je, 1939. godine, bio rođen i slavni srpski i jugoslovenski košarkaš Radivoj Korać Žućko). Preci Nikolinog oca Branislava živeli su u selu Sivcu, jugoistočno od Sombora, gde se Jokići pominju još polovinom 18. stoleća…

  • Istorija,  OBZORJA PROŠLOSTI

    PAPSKI INKVIZITOR U BAČKOJ I SREMU, U BORBI SA „JERETICIMA“ (PRAVOSLAVCIMA, BOGUMILIMA I HUSITIMA)

    Posle Maričke i Kosovske bitke i prvih turskih prodora u Srbiju i Bosnu, deo stanovnika ove dve, tada jedine južnoslovenske države, počeo je, pred opasnošću od Turaka, da se prvih decenija 15. veka preseljava u Srem i Bačku, na teritoriju tadašnje Kraljevine Ugarske. Brzo širenje pravoslavaca i pripadnika Crkve bosanske (najčešće pogrešno nazivanih bogumilima ili patarenima), ali i husita (reformistički crkveni pokret začet u Češkoj) u južnim delovima Ugarske, nateralo je ugarskog kralja Žigmunda Luksemburškog i tamošnje crkvene vlasti da zatraže pomoć papskog inkvizitora, fra-Jakova Markijskog, u gušenju ovih „jeresi“. Jakov Markijski (oko 1391-1477) bio je italijanski franjevac, a kasnije i vrlo energičan i strog misionar i papski inkvizitor, koji…

  • Istorija,  OBZORJA PROŠLOSTI

    SOMBORSKI MASONI (19. I 20. VEK)

    Savremeno slobodno zidarstvo utemeljeno je, na starijoj tradiciji, početkom 18. veka (1717) u Engleskoj, kada je nastala Velika loža Engleske, posle čega se širilo i na druge evropske i vanevropske zemlje (Češka, Italija, Švedska, Nemačka, Austrija, Danska, Rusija, Ugarska, SAD, Francuska itd.). U srpskom narodu slobodni zidari ili masoni javljaju se već u drugoj polovini 18. i prvim decenijama 19. veka (mitropolit karlovački Stefan Stratimirović, vladika gornjekarlovački i vršački Josif Jovanović Šakabenta, srpski izdavač u Beču Stefan Novaković, prosvetitelj Dositej Obradović, ugledni Valjevac Aleksa Nenadović, prvi beogradski gradonačelnik Petar Ičko, pesnik Sima Milutinović Sarajlija, najverovatnije i knez Mihailo Obrenović itd.). Prva masonska loža u Beogradu osnovana je 1878. godine. Na…

  • Istorija,  OBZORJA PROŠLOSTI

    KUPUSINA – STARO PODUNAVSKO SELO

    Podunavsko selo Kupusina, zapadno od Sombora, postojalo je još u srednjem veku, sa imenom Heteš, a nalazilo se u Bodroškoj županiji. Najraniji zapis o ovom selu potiče iz 1297. godine. Početkom 15. veka (1413) selo Heteš bilo je u posedu mačvanskog bana i bodroškog župana Jovana Marotija. Godine 1468. Heteš je postao posed porodice Cobor iz susednog naselja Coborsentmihalj (današnji Sombor), a 1481. g. oni su ga darovali dominikancima, za koje su u Coborsentmihalju sagradili crkvu i manastir. U selu, koje je tada već beleženo sa imenom Nađheteš (Veliki Heteš), svoju kuriju (plemićku kuću) imala je 1517. g. Felicija Pilsberger, rođ. Cobor, kojoj je selo tada i pripadalo. Na popisu…

  • DAMARI RAVNICE,  Književnost

    DODELA NAGRADE AUTORU MONOGRAFIJE “U TOM SOMBORU…”

    Danas su u Zavodu za intelektualnu svojinu Srbije, povodom 100-godišnjice ove republičke institucije i Svetskog dana intelektualne svojine, dodeljene nagrade Svetske organizacije za intelektualnu svojinu (WIPO) za Srbiju 2020. godine, u više kategorija (pronalazači najboljeg patenta, najbolji industrijski dizajn, autor najboljeg monografskog dela iz oblasti društveno-humanističkih nauka i najbolji mladi pronalazači). Ovom prilikom nagrađen je pokretač i autor većine priloga na sajtu “Ravnoplov” Milan Stepanović, kao autor najboljeg monografskog dela u 2020. godini, za monografiju „U tom Somboru – grad u prizmi stoleća“. Nagradu – plaketu (WIPO Medal for Creativity) Stepanoviću je uručio direktor Zavoda za intelektulanu svojinu mr Vladimir Marić. Prateći sertifikat uz nagradu laureati će dobiti naknadno iz…

  • Istorija,  OBZORJA PROŠLOSTI

    UBISTVO OKRUTNOG VLASTELINA KOJE JE ODJEKNULO BAČKOM

    Svirepo ubistvo vlastelina i plemića Leopolda Marfija, veleposednika Čeba (danas Čelareva), u septembru 1812. godine, odjeknulo je po celoj Bačkoj, ali i do carskog dvora u Beču, te je doprinelo promeni stava carskog dvora i državnih vlasti prema položaju ovdašnjih vlastelinskih kmetova i komorskih podanika. Leopold Marfi (1757-1812) bio je potomak ugarske plemićke porodice, koja je plemstvo dobila još u vreme cara Ferdinanda III, 1638. godine. Marfi je 1791. g. izabran za velikog (glavnog) beležnika Bačko-bodroške županije, čije je sedište bilo u Somboru, i na tom položaju nalazio se sve do 1806. godine. U dva navrata, 1802. i 1805. godine, bio je i županijski zastupnik u ugarskom Državnom saboru (parlamentu)…

  • Istorija,  OBZORJA PROŠLOSTI

    SIVAC – NAJVEĆE SELO U BAČKOJ

    Veliko bačko selo Sivac, jugoistočno od Sombora, nastalo je na mestu nekadašnjeg srednjovekovnog naselja Telek (pisanog i kao Telekhaza), koje se najranije pominje 1462. godine, kao kraljevsko imanje. Još 1509. g. u ovom naselju, koje je tada imalo status trgovišta, zapisani su, uz mađarska imena, i stanovnici sa prezimenom Rac (Jovan i Ilija), što bi ukazivalo na njihovo srpsko poreklo, a 1527. g. naselje je pripadalo srpskom vlastelinu i vojvodi Radiču Božiću. Turski defter iz 1570. g. beleži u Somborskoj nahiji selo Telek Sivac, u kome je živelo 35 srpskih poreskih domaćinstava (sa sveštenikom), a selo je, sa istim imenom, zapisano i 1590. godine. U 17. veku, iz imena naselja…

  • Istorija,  OBZORJA PROŠLOSTI

    PRIGREVICA – NAJURBANIJE SELO ZAPADNE BAČKE

    Selo Sentivan (danas Prigrevica), južno od Sombora, zabeleženo je najranije 1361. godine u Bačkoj županiji, u okolini poseda i naselja Sonte. U vreme turske uprave Sentivan je zapisan u prvom turskom defteru bačkih naselja 1546/47. godine, sa pet srpskih domaćinstava, a kao selo u Somborskoj nahiji zapisan je 1570. godine, kada je u njemu bilo 17 srpskih poreskih domaćinstava, koliko ih je ovde zapisano i 1590. godine. Na popisu sela i pustara u Bačkoj, načinjenom početkom poslednje decenije 17. veka, zabeležene su četiri komorske pustare sa imenom Sentivan, od kojih je jedna bila ona kraj Sombora. Popis naselja somborskog okruga Bačke županije iz 1702. godine, beleži Sentivan kao naseljeno selo…

  • DAMARI RAVNICE,  Književnost

    VISOKO PRIZNANJE MONOGRAFIJI “U TOM SOMBORU – GRAD U PRIZMI STOLEĆA”

    Zavod za intelektualnu svojinu Republike Srbije danas je (19. aprila 2021) zvanično saopštio da je nagrada Svetske organizacije za intelektualnu svojinu (WIPO), kao autoru najboljeg monografskog dela u 2020. godini na srpskom govornom području, pripala Somborcu Milanu Stepanoviću za njegovu monografiju „U tom Somboru – Grad u prizmi stoleća“. Nagrada (WIPO Medal for Creativity), koja se dodeljuje povodom 100 godina postojanja Zavoda za intelektualnu svojinu, biće uručena autoru monografije na svečanosti u Beogradu, na Svetski dan intelektulane svojine, 26. aprila ove godine. Nagradu Milanu Stepanoviću dodelila je komisija u sastavu: dr Aleksandar Petrović, redovni profesor Kulturne antropologije na Filološkom fakultetu Univerziteta u Beogradu (predsednik komisije); dr Radomir Popović, naučni savetnik…

  • Istorija,  OBZORJA PROŠLOSTI,  SLAVNI SINOVI RAVNICE,  Znamenite ličnosti

    SOMBORSKI STRADALNIK – PROTA DIMITRIJE BOKŠAN

    Navršilo se u aprilu 2021. osamdeset godina od mučkog ubistva somborskog sveštenika i starešine ovdašnje Svetopretečeve (Male pravoslavne) crkve, prote Hadži-Dimitrija Bokšana. Dimitrije Bokšan rođen je 11. marta 1878. g. u selu Đurđevu, u Bačkoj, kao sin Pavla Bokšana i Julijane rođ. Mušicki. Nakon osmorazredne Srpske gimnazije u Novom Sadu, u kojoj je maturirao 1897. godine, pohađao je Bogosloviju u Sremskim Karlovcima, koju je  završio je 1901. godine. Već 9. marta naredne godine rukopoložio ga je vladika bački Mitrofan Šević, posle čega je mladi Dimitrije Bokšan postavljen za protskog kapelana u Somboru. Bio je oženjen Stevankom rođ. Dobrojević i imao je s njom troje dece. Uz maternji srpski, govorio je…