• Istorija,  OBZORJA PROŠLOSTI

    SONTA – SELO KOJE JE BILO GRAD KADA SU DANAŠNJI GRADOVI BILI SELA

    Podunavsko selo Sonta, južno od Sombora, predstavlja jedno od najstarijih naselja u Bačkoj. Sonta se u arhivskim dokumentima pominje od kraja 12. veka (1192), kao selo u Bačkoj županiji (zapisana je, najčešće, sa oblicima Zund i Zond). Nalazila se kraj stare zemljane tvrđave, koja je, verovatno, postojala još u doba slovenske prevlasti u Panonskoj niziji, pre dolaska Mađara (staro slovensko ime ove tvrđave bilo je Savnica [Savonca], a 1206. g. tvrđava i naselje, odnosno oblast, zapisani sa oblikom Souncha, krajem 12. veka delom u posedu vlastelina Uroša). Krajem 14. veka Sonta je imala status trgovišta i predstavljala je značajnu dunavsku luku, a od 1381/82. g. ovde se nalazila i ispostava ženskog…

  • Istorija,  OBZORJA PROŠLOSTI

    SOMBORSKI I OKOLNI NEMCI U SS DIVIZIJI „PRINC EUGEN“

    Zloglasna Sedma SS dobrovoljačka brdska divizija „Princ Eugen“ osnovana je 1. marta 1942. godine. Ova Vafen-SS brdska divizija bila je specijalizovana za antigerislko ratovanje, a osnovana je zbog rasplamsavanja ustanka na prostoru Jugoslavije, pre svega u Srbiji, Bosni i Hercegovini, Crnoj Gori i delovima Dalmacije i Like. Za komandanta divizije postavljen je SS grupen-firer Artur Fleps, nekadašnji vioski oficir austrougarske i rumunske vojske. Diviziju su činili mladići od 18 do 30 godina, nemačke narodnosti (tačnije podunavski Nemci), koji su se dobrovoljno javili u njene jedinice, mahom iz Bačke (od nešto preko 20.000 vojnika, koliko je ova divizija imala, 16.527 je bilo doborovoljaca iz bačkih naselja). Ona je u svom sastavu…

  • RAVNIČARSKI DIVANI

    SOMBOR JE UŠAO U SVETSKU NAUKU

    Tokom leta 2020. godine, dok je boravio u rodnom Somboru, akademik prof. dr Ivan Gutman (Sombor, 1947) razradio je hemijsku teoriju u okviru koje se pojavljuje jedna nova veličina, takozvani topološki indeks. Dr Gutman je predložio da se on nazove „Somborski indeks“ (engleski: Sombor index). Članak u kome je izložena pomenuta teorija naišao je na neočekivano veliko interesovanje u svetskoj nauci. Za manje od godinu dana, o somborskom indeksu napisano je tridesetak naučnih radova širom sveta, a novi se i dalje pojavljuju. Za nas je značajno da su svi autori, koji su se bavili ovom temom, koristili naziv Sombor index. Tako da danas, sa sigurnošću možemo tvrditi da je ovaj…

  • Arhitektura,  Istorija,  OBZORJA PROŠLOSTI,  PALETA RAVNICE,  Umetnost

    BOĐANSKI MANASTIR – STARO PODUNAVSKO SVETILIŠTE

    Duhovni život pravoslavnog stanovništva na prostoru zapadne Bačke bio je vekovima blisko vezan sa manastirom Vavedenja Presvete Bogorodice u Bođanu, kraj istoimenog sela, južno od Sombora. Manastir je 15 km udaljen od Bača, u pravcu zapada, prema Dunavu. Danas manastirski kompleks čine crkva, kapela, konaci i ekonomski objekti. Bođanski manastir osnovan je 1478. godine, u vreme ugarskog kralja Matije. Predanje govori da ga je podigao trgovac Bogdan iz Dalmacije, koji je u Bačkoj boravio zbog trgovine, pa se, obolevši od očiju, našao na mestu današnjeg manastira. Tu se nalazio izvor lekovite vode u kome se Bogdan umio, posle čega se pomolio i zavetovao da će, ako mu se povrati vid,…

  • DAMARI RAVNICE,  Istorija,  Književnost,  OBZORJA PROŠLOSTI

    SOMBORSKI GRANIČARSKI OFICIRI OPEVANI SU U EPSKOM SPEVU O BAČKIM JUNACIMA

    Epski spev u desetercu Dostojna plemenite Bačke starih uspomena sadašnji i drugi slavinske krvi delijah slava bačkim plemićem, koji je, na narečju bačkih Bunjevaca, u 799 stihova, napisao i, povodom krunisanja Leopolda II, objavio filozof i pesnik Grgur Peštalić (Vaškut, 1755 – Baja, 1799), nastao je po ugledu na dela Andrije Kačića Miošića i posvećen je vojevanju bačkih Bunjevaca i Srba (graničara Potiske vojne granice) protiv Turaka i drugih neprijatelja Habzburške monarhije od kraja 17. do polovine 18. stoleća, koji: Sridom Bačke gusto prohodaju Pivajući na rat izhodaju; Konj do konja, junak do junaka, Bojno koplje, vojak do vajaka, Bubnji grmu, svirale sviraju, Trublje trubu, da Turke tiraju… Spev je…

  • Istorija,  OBZORJA PROŠLOSTI,  SLAVNI SINOVI RAVNICE,  Znamenite ličnosti

    SOMBORAC – VRHOVNI ŽUPAN BAČKE I BANATA (ISIDOR NIKOLIĆ – SRBOGRADSKI)

    Sentomaška (srbobranska) srpska graničarska porodica Nikolić (nadimka Džaver), dobila je plemstvo 1751. godine, kada je carica i kraljica Marija Terezija plemićku povelju i grb dodelila poručniku Šajkaškog bataljona Živanu Nikoliću iz Sentomaša. Njegov potomak bio je Isidor Nikolić, sa kasnije dodatim plemićkim pridevom „Srbogradski“ (1806-1862), kome je, sa ocem Simeonom i četvoricom braće, potvrđeno plemstvo u Bačko-bodroškoj županiji 1831. godine. Nakon završenih studija prava u Pešti, kao mlad advokat Nikolić je došao u Sombor, gde se 1831. g. oženio Anom, kćerju Davida Konjovića, uticajnog somborskog senatora, a kasnije i gradonačelnika. Nikolić je stupio u službu Bačko-bodroške županije, te je, uskoro, postao veliki županijski beležnik. Bio je poslanik na crkveno-narodnim saborima…

  • DAMARI RAVNICE,  Muzika

    BALAŠEVIĆ I SOMBOR

    Od Opova do Bođana još je dobrih Vojvođana Da im s neba leba naberu… Popunjena je od juče, „tamo gde svih vremena razlike ćute“, velika četvorka stvaralaca kojima je tlo Vojvodine bilo najsnažnije stvaralačko nadahnuće. Pripovedaču i pesniku, Somborcu Veljku Petroviću (1884-1967), slikaru, takođe Somborcu, Milanu Konjoviću (1898-1993) i pesniku, Mokričaninu Miroslavu Miki Antiću (1932-1986), možemo mirne duše da pridodamo, od 19. februara 2021. godine, i Đorđa Balaševića (1953-2021), pesnika i kantautora koji, da je s tim pesničkim darom nekim slučajem rođen na engleskom govornom području, ne bi ni po čemu zaostajao za jednim Bobom Dilanom ili Leonardom Koenom. Gledao sam Đoleta prvi put uživao u jesen 1979. godine, kao…

  • DAMARI RAVNICE,  Književnost

    PROMOCIJA KNJIGE “SOMBOR – SLOVO PO SLOVO”

    Povodom Dana grada Sombora, 17. februara 2021. godine, u somborskom Narodnom pozorištu predstavljena je knjiga Milana Stepanovića SOMBOR – SLOVO PO SLOVO (101 priča u 30 slova). Organizator promocije bila je somborska Gradska biblioteka „Karlo Bijelicki“, koja je, sa UG „Norma“ Sombor, i izdavač knjige. Pozdravnu reč pred stotinjak prisutnih posetilaca promocije izgovorila je Nataša Turkić, direktorica Gradske biblioteke, a potom je prisutne i učesnike promocije pozdravila Jovana Miljević, pomoćnica gradonačelnika Sombora. Glumica Biljana Keskenović je pročitala odlomak iz knjige, koji se odnosi na Povelju slobodnog i kraljevskog grada Sombora iz 1749. godine, a zatim je tamburaški orkestar Srednje muzičke škole „Petar Konjović“ odsvirao tri kompozicije, uz pratnju vokalne solistkinje…

  • Istorija,  OBZORJA PROŠLOSTI

    MAKSIM GORKI U SOMBORU

    Kada su carske vlasti, nakon neuspele Ruske revolucije 1905. godine, zatvorile znamenitog ruskog književnika i revolucionara Maksima Gorkog (1868-1936), u intelektualnim krugovima Evrope povedena je kampanja za njegovo oslobađanje, u kojoj su, osim ostalog, učestvovali i Marija Kiri, Ogist Roden, Anatol Frans, pa i naš Radoje Domanović. Već naredne godine Gorki je bio pušten iz zatvora i tajno je otputovao iz Rusije na ostrvo Kapri u Italiji, gde je živeo sve do 1913. godine. Iste godine napisao je i svoj poznati roman „Mati“. Na putu iz Rusije prema Italiji, Maksim Gorki je putovao preko Austrougarske, odnosno vozom od Budimpešte do Sombora i od Sombora prema Rijeci, pa dalje u Italiju.…

  • DAMARI RAVNICE,  Književnost

    ENGLESKA VERZIJA MONOGRAFIJE “U TOM SOMBORU…” (“IN THAT SOMBOR TOWN…”)

      U štampi je engleska verzija monografije Milana Stepanovića U TOM SOMBORU… GRAD U PRIZMI STOLEĆA, koja se na engleskom zove IN THAT SOMBOR TOWN… SEEN THROUGH THE PRISM OF TIME. Monografija je potpuno istog obima i dimenzija kao srpska ćirilična i latinična verzija (format 31 x 24 cm, 416 strana, pun kolor, kunstdruk hartija, tvrd povez, preko 900 ilustracija). Knjiga će iz štampe izaći do kraja februara ili početka marta 2021. godine, a zainteresovani mogu da je, do izlaska, nabave po pretplatnoj ceni od 4.300,- dinara (prodajna cena biće 6.000,- dinara).